Fanlar / Fuqarolik huquqi

1-mavzu

Fuqarolik huquqining tushunchasi, predmeti, prinsiplari va tizimi

Asosiy tushunchalar

  • Huquq o‘xshashligiQonun o‘xshashligini qo‘llab bo‘lmaganda taraflar huquq va burchlarini fuqarolik qonunchiligining umumiy negizlari va mazmuni hamda halollik, oqillik va adolat talablari asosida belgilash.
  • Ish muomalasi odatiTadbirkorlikning biror sohasida vujudga kelgan va keng qo‘llaniladigan, qonunchilikda nazarda tutilmagan xulq-atvor qoidasi; yozib qo‘yilgan-qo‘yilmaganidan qat’i nazar amal qiladi.
  • Fuqarolik huquqi predmetiTarmoq tartibga soladigan mulkiy va nomulkiy munosabatlar
  • Tartibga solish metodiMunosabatlarga huquqiy ta’sir ko‘rsatish usullari majmui
  • Imperativ normaKelishuv bilan o‘zgartirib bo‘lmaydigan qat’iy qoida
  • Shartnoma erkinligiKelishuv tuzish-tuzmaslik va mazmunini ixtiyoriy belgilash
  • Fuqarolik huquqi tizimiTarmoq normalari va institutlarining ichki tuzilishi
  • Qonun o‘xshashligiNorma bo‘lmasa, yaqin munosabat normasini qo‘llash

Namuna savollar

Fuqarolik qonunchiligi, qonunchilikda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno, qaysi munosabatlarga qo‘llanilmaydi?
  1. Bir taraf ikkinchisiga ma’muriy bo‘ysunadigan mulkiy munosabatlarga
  2. Chet ellik yuridik shaxslar ishtirokidagi mulkiy munosabatlarga
  3. Mulkiy munosabatlar bilan bog‘liq shaxsiy nomulkiy munosabatlarga
  4. Davlat boshqa ishtirokchilar bilan teng ishtirok etadigan munosabatlarga
Javob

A) Bir taraf ikkinchisiga ma’muriy bo‘ysunadigan mulkiy munosabatlarga — Soliq, moliyaviy va boshqa ma’muriy munosabatlar kabi ma’muriy bo‘ysunishga asoslangan mulkiy munosabatlarga fuqarolik qonunchiligi qo‘llanilmaydi; qolgan variantlardagi munosabatlar fuqarolik qonunchiligi bilan tartibga solinadi. (FK 2-m. 6-q.)

Munosabat qonunchilik yoki taraflar kelishuvi bilan tartibga solinmagan va qonun o‘xshashligini ham qo‘llab bo‘lmasa, taraflarning huquq va burchlari nimaga asoslanib belgilanadi?
  1. Fuqarolik qonunchiligining umumiy negizlari va mazmuniga
  2. Sud amaliyotida shakllangan pretsedentlarga
  3. Vazirlik va idoralarning idoraviy hujjatlariga
  4. Xorijiy davlatlar fuqarolik kodekslari qoidalariga
Javob

A) Fuqarolik qonunchiligining umumiy negizlari va mazmuniga — Bu — huquq o‘xshashligi: huquq va burchlar fuqarolik qonunchiligining umumiy negizlari va mazmuniga hamda halollik, oqillik va adolat talablariga amal qilgan holda belgilanadi. (FK 5-m. 2-q.)

Qaysi normalarni o‘xshashlik bo‘yicha qo‘llashga yo‘l qo‘yilmaydi?
  1. Fuqarolik huquqlarini cheklaydigan va javobgarlik belgilaydigan normalarni
  2. Shartnomalarning ayrim turlarini tartibga soluvchi normalarni
  3. Yuridik shaxslarning huquqiy maqomini belgilovchi normalarni
  4. Mulk huquqini vujudga keltirish asoslariga oid normalarni
Javob

A) Fuqarolik huquqlarini cheklaydigan va javobgarlik belgilaydigan normalarni — Huquqlarni cheklovchi va javobgarlik belgilovchi normalar faqat to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llaniladi; ularni o‘xshash munosabatlarga tatbiq etish taqiqlangan. (FK 5-m. 3-q.)

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.