Fanlar / Fuqarolik huquqi

3-mavzu

Yuridik shaxslar va davlat fuqarolik huquqi subyekti sifatida

Asosiy tushunchalar

  • Yuridik shaxsO‘z mulkida yoki operativ boshqaruvida alohida mol-mulkka ega, majburiyatlari bo‘yicha shu mol-mulk bilan javob beradigan, o‘z nomidan huquqlarga ega bo‘ladigan va sudda da’vogar hamda javobgar bo‘la oladigan tashkilot.
  • Davlat — fuqarolik huquqi subyektiDavlat fuqarolik munosabatlarida boshqa ishtirokchilar bilan baravar asosda, o‘z organlari orqali ishtirok etadi va majburiyatlari bo‘yicha o‘z mulki bo‘lgan mablag‘lar bilan javob beradi.
  • Ta’sischiTashkilotni tuzgan va unga mulk ajratgan shaxs
  • Firma nomiTijoratchi tashkilotning muomaladagi rasmiy atalishi
  • Universal vorislikBarcha huquq va burchlarning boshqa shaxsga yaxlit o‘tishi
  • Tugatish komissiyasiYakunlash davrida tashkilotni boshqaradigan maxsus organ
  • Ustav fondiKreditor manfaatini kafolatlovchi eng kam mol-mulk miqdori
  • BankrotlikSud tan olgan, kreditor talablarini to‘liq qondira olmaslik

Namuna savollar

Yuridik shaxs qaysi paytdan boshlab tashkil etilgan hisoblanadi?
  1. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan
  2. Ta’sis shartnomasi imzolangan paytdan
  3. Ustav fondi to‘liq to‘langan paytdan
  4. Muassislar qaror qabul qilgan paytdan
Javob

A) Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan — Yuridik shaxs davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan tashkil etilgan hisoblanadi; huquq layoqati ham shu paytdan vujudga keladi. (FK 44-m. 4-q.)

Qonunda boshqacha belgilanmagan bo‘lsa, yuridik shaxsning filiali qanday maqomga ega?
  1. Yuridik shaxs emas, tasdiqlangan nizom asosida ishlaydi
  2. Mustaqil yuridik shaxs, o‘z ustavi asosida ishlaydi
  3. Sho‘ba jamiyat sifatida alohida yuridik shaxs hisoblanadi
  4. Alohida ro‘yxatdan o‘tib, yuridik shaxsga aylanadi
Javob

A) Yuridik shaxs emas, tasdiqlangan nizom asosida ishlaydi — Vakolatxona va filiallar yuridik shaxs hisoblanmaydi: ular tashkil etgan yuridik shaxs bergan mol-mulk bilan, u tasdiqlagan nizom asosida ish yuritadi; rahbari ishonchnoma asosida ishlaydi. (FK 47-m. 3-q.)

Yuridik shaxs tugatilayotganida qaysi talablar birinchi navbatda qanoatlantiriladi?
  1. Hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilgan fuqarolarning talablari
  2. Garov bilan ta’minlangan bank kreditlari bo‘yicha talablar
  3. Budjetga soliq va yig‘imlar to‘lash bo‘yicha talablar
  4. Muassislarning ulushini qaytarish to‘g‘risidagi talablari
Javob

A) Hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilgan fuqarolarning talablari — Birinchi navbatda mehnatga oid, aliment, mualliflik haqi talablari hamda hayot yoki sog‘liqqa zarar yetkazilgan fuqarolarning talablari qanoatlantiriladi; boshqa kreditorlar qonunchilikdagi tartibda. (FK 56-m. 1-q.)

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.