Fanlar / Huquqiy ko‘nikmalar va metodologiya

3-mavzu

Huquqiy tadqiqot va qo‘llanadigan normani topish

Namuna savollar

Prezident qarori bilan qonun o‘rtasida tafovut aniqlandi. Qaysi hujjat qo‘llanadi?
  1. Qonun, yuridik kuchi yuqoriroq bo‘lgani uchun
  2. Qaror, keyinroq qabul qilingani uchun
  3. Qaror, aniqroq tartibga solgani uchun
  4. Ikkalasi ham, sud tanloviga ko‘ra
Javob

A) Qonun, yuridik kuchi yuqoriroq bo‘lgani uchun — Hujjatlar o‘rtasida tafovut bo‘lsa, yuqoriroq yuridik kuchga ega hujjat qo‘llanadi; qonun qonun hujjati, Prezident qarori qonunosti hujjatidir. («Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida»gi Qonun 7, 18-m.)

Bir xil maqomdagi ikki vazirlik buyrug‘i o‘zaro zid. Ulardan biri shu soha uchun maxsus vakolatli vazirlik tomonidan qabul qilingan. Qaysi buyruq qo‘llanadi?
  1. Maxsus vakolatli vazirlik buyrug‘i
  2. Keyinroq qabul qilingan buyruq
  3. Avvalroq qabul qilingan buyruq
  4. Ikkala vazirlikning qo‘shma buyrug‘i
Javob

A) Maxsus vakolatli vazirlik buyrug‘i — Muayyan sohani tartibga solish uchun maxsus vakolatga ega vazirlik hujjati bir xil maqomdagi boshqa vazirlik hujjatiga nisbatan yuqoriroq kuchga ega. («Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida»gi Qonun 18-m. 5-q.)

2026-yilda kuchga kirgan qonunda orqaga qaytish kuchi haqida hech narsa aytilmagan. U 2025-yilda boshlanib tugagan munosabatga qo‘llanadimi?
  1. Yo‘q, bu qonunda bevosita nazarda tutilmagan
  2. Ha, yangi qonun doimo ustun turadi
  3. Ha, agar sud buni zarur deb topsa
  4. Ha, agar taraflar bunga rozi bo‘lsa
Javob

A) Yo‘q, bu qonunda bevosita nazarda tutilmagan — Qonun kuchga kirgunga qadar yuzaga kelgan munosabatlarga faqat qonunda bevosita nazarda tutilgan hollarda tatbiq etiladi. («Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida»gi Qonun 41-m.)

Bu mavzuda 4 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.