Fanlar / Jinoyat huquqi

5-mavzu

Jinoyatning subyektiv tomoni

Asosiy tushunchalar

  • AybQilmish va oqibatga ruhiy munosabat: qasd yoki ehtiyotsizlik
  • Intellektual elementXavflilikni anglash, oqibatni ko‘ra bilish yoki ko‘ra olish
  • Irodaviy elementOqibatni xohlash, yo‘l qo‘yish yoki oldini olishga ishonish
  • Oldindan o‘ylangan qasdNiyat va ijro orasida vaqt; reja, qurol, sherik tanlanadi
  • To‘satdan paydo bo‘lgan qasdNiyat tug‘ilishi bilanoq vaqt oralig‘isiz amalga oshiriladi
  • Tajovuz obyektiga nisbatan xatoQaysi ijtimoiy munosabatga zarar yetishi haqida yanglishish
  • Fakultativ belgiHar tarkibda emas; dispozitsiyada ko‘rsatilsa majburiy
  • Yuridik xatoJinoiylik, kvalifikatsiya yoki jazoni noto‘g‘ri baholash

Namuna savollar

Formal tarkibli jinoyatda qasd qaysi turda bo‘ladi?
  1. Faqat to‘g‘ri qasd
  2. Faqat egri qasd
  3. To‘g‘ri yoki egri qasd
  4. Qasd yoki ehtiyotsizlik
Javob

A) Faqat to‘g‘ri qasd — Formal tarkibda shaxs qilmish xavfini anglab, aynan uni sodir etishni istaydi (JK 21:1), shuning uchun qasd faqat to‘g‘ri bo‘ladi. (21:1)

Aybning ikki tarkibiy qismi qaysilar?
  1. Intellektual va irodaviy
  2. Motiv va maqsad
  3. Obyektiv va subyektiv
  4. Qasd va ehtiyotsizlik
Javob

A) Intellektual va irodaviy — Ayb intellektual (anglash, oldindan ko‘ra bilish) va irodaviy (oqibatga munosabat) elementlardan iborat.

JK 20-moddaga ko‘ra ayb qanday shakllarda bo‘ladi?
  1. Qasd va ehtiyotsizlik
  2. To‘g‘ri va egri qasd
  3. Motiv va maqsad
  4. Kazus va ehtiyotsizlik
Javob

A) Qasd va ehtiyotsizlik — Shaxs qilmishni qasddan yoki ehtiyotsizlik orqasida sodir etgan bo‘lsa, aybdor deb topilishi mumkin. (20)

Bu mavzuda 20 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.