DOYSE Ochish

Fanlar / Konstitutsiyaviy huquq

1-mavzu

Konstitutsiyaviy huquqqa kirish

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Konstitutsiyaviy-huquqiy institutBir turdagi yoki o‘zaro bog‘liq ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yig‘indisi (masalan, fuqarolik instituti, saylov tizimi instituti).
  • Yumshoq sanksiyali normaBuzilganda bevosita jazo emas, balki boshqa qonunlardagi «qattiq» sanksiyani ishga tushiradigan konstitutsiyaviy norma.
  • ApatridHech bir davlat fuqaroligiga ega bo‘lmagan shaxs
  • Konstitutsiyaviy-huquqiy institutTurdosh munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yig‘indisi
  • RetsepsiyaBoshqa huquq tizimi qoidalarini o‘zlashtirib olish
  • SuverenitetDavlat hokimiyatining ichki va tashqi mustaqilligi
  • Imperativ normaKelishuv bilan o‘zgartirib bo‘lmaydigan qat’iy qoida
  • ReferendumEng muhim masalalar bo‘yicha umumxalq ovoz berishi

Namuna savollar

«Konstitutsiya» atamasi kelib chiqqan lotincha so‘z qanday ma’noni anglatadi?
  1. O‘rnatish, belgilash
  2. Kelishuv, shartnoma
  3. Boshqarish, hukmronlik
  4. Erkinlik, ozodlik
Javob

A) O‘rnatish, belgilash — «Konstitutsiya» lotincha «o‘rnatish», «belgilash» ma’nosini beradi; keyinroq u huquqan belgilangan davlat tuzumini anglata boshlagan.

Huquqlar kafolatlanmagan va hokimiyatlar taqsimlanmagan jamiyat konstitutsiyaga ega emasligi qaysi hujjatda e’lon qilingan?
  1. 1789-yilgi Fransiya Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasida
  2. 1776-yilgi AQSh Mustaqillik deklaratsiyasida
  3. 1215-yilgi Angliya Erkinliklarning buyuk xartiyasida
  4. 1689-yilgi Angliya Huquqlar to‘g‘risidagi billida
Javob

A) 1789-yilgi Fransiya Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasida — Bu qoida Fransiya deklaratsiyasining 16-moddasida mustahkamlangan. AQSh deklaratsiyasida esa ilk bor «xalq hokimiyat manbai» g‘oyasi ifodalangan.

Hokimiyatlar bo‘linishi prinsipini «Qonunlar ruhi» asarida ilmiy va amaliy jihatdan asoslab bergan mutafakkir kim?
  1. Sharl Monteskyo
  2. Jan-Jak Russo
  3. Tomas Jefferson
  4. Deni Didro
Javob

A) Sharl Monteskyo — Monteskyo «Qonunlar ruhi» asarida hokimiyat vakolatlarini taqsimlash prinsipini asoslagan; bu zamonaviy konstitutsiyaviy huquqning asosiy tamoyillaridan biri.

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.