Asosiy tushunchalar

  • Aybsizlik prezumpsiyasiAyb qonuniy tartibda sudda isbotlanmaguncha va hukm qonuniy kuchga kirmaguncha shaxs aybsiz hisoblanadi; shubhalar ayblanuvchi foydasiga hal qilinadi.
  • MissionerlikShaxsni (shaxslar guruhini) o‘z diniga kiritish maqsadida diniy qarashlarni majburan singdirish va diniy ta’limotni tarqatishga doir faoliyat.
  • QiynoqMansabdor qasddan beradigan kuchli jismoniy yoki ruhiy azob
  • MissionerlikO‘z diniga kiritish uchun qarashlarni majburan singdirish
  • Shaxsiy sirInson oshkor qilishni istamagan hayotiy voqea va faktlar
  • Vijdon erkinligiIstalgan dinga e’tiqod qilish yoki hech biriga qilmaslik
  • Yashash huquqiTug‘ilishdan vujudga keluvchi, biologik mavjudlik kafolati
  • UniversallikBarchaning inson huquqlariga bir xil darajada ega bo‘lishi

Namuna savollar

Shaxs sud qarorisiz ko‘pi bilan qancha muddat ushlab turilishi mumkin?
  1. 48 soat
  2. 24 soat
  3. 72 soat
  4. 96 soat
Javob

A) 48 soat — Shaxs sud qarorisiz 48 soatdan ortiq ushlab turilishi mumkin emas — bu «Habeas corpus» g‘oyasining konstitutsiyaviy ifodasi. (Konstitutsiya 27-m. 3-q.)

Qiynoqni oddiy zo‘ravonlikdan ajratib turuvchi belgilardan biri qaysi?
  1. Mansabdor shaxs ishtiroki yoki uning roziligi
  2. Azob faqat jismoniy xususiyatda bo‘lishi
  3. Harakat qamoqxonada sodir etilishi
  4. Jabrlanuvchining voyaga yetmagani
Javob

A) Mansabdor shaxs ishtiroki yoki uning roziligi — Qiynoq — davlat mansabdor shaxsi yoki uning gij-gijlashi, xabardorligi va roziligi bilan ma’lumot olish, iqror qildirish, jazolash yoki qo‘rqitish maqsadida qasddan kuchli jismoniy yoki ruhiy azob berish. (Qiynoqlarga qarshi konvensiya 1-m. 1-q.)

Aybsizlik prezumpsiyasiga ko‘ra aybni isbotlash majburiyati kimning zimmasida?
  1. Ayblov tarafining
  2. Ayblanuvchining
  3. Himoyachining
  4. Jabrlanuvchining
Javob

A) Ayblov tarafining — Ayblanuvchi o‘z aybsizligini isbotlashga majbur emas: isbotlash yuki ayblovda, bartaraf etib bo‘lmaydigan shubhalar esa ayblanuvchi foydasiga hal qilinadi. (Konstitutsiya 28-m. 3-q.)

Bu mavzuda 60 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.