Fanlar / Moliya huquqi

1-mavzu

Moliya huquqiga kirish. Moliya huquqi huquq tarmog‘i sifatida

Asosiy tushunchalar

  • Moliya tizimiDavlat, ma’muriy-hududiy tuzilmalar, korxona va tashkilotlarning pul jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ulardan foydalanish shakl va usullari tizimi.
  • Davlatning moliyaviy faoliyatiIjtimoiy, iqtisodiy, madaniy vazifalar hamda mudofaa va xavfsizlikni ta’minlash uchun pul jamg‘armalarini rejali tashkil etish, taqsimlash va maqsadli ishlatish.
  • Markazlashgan va markazlashmagan jamg‘armalarMarkazlashgan — byudjet, byudjetdan tashqari, sug‘urta va kredit jamg‘armalari; markazlashmagan — korxona, muassasa va tashkilotlarning o‘z pul jamg‘armalari.

Namuna savollar

Moliya pul munosabatlarining qaysi doirasini qamrab oladi?
  1. Faqat pul jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ishlatish munosabatlarini
  2. Jamiyatdagi barcha pul munosabatlarini hech bir istisnosiz
  3. Faqat fuqarolar o‘rtasidagi oldi-sotdi bo‘yicha hisob-kitoblarni
  4. Faqat davlat byudjetiga soliq to‘lash bilan bog‘liq munosabatlarni
Javob

A) Faqat pul jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ishlatish munosabatlarini — Moliya pul munosabatlarining ajralmas qismi, lekin barchasini emas — faqat pul jamg‘armalarini tashkil etish, taqsimlash va ulardan foydalanish bilan bog‘liq munosabatlarni qamrab oladi.

Moddiy ma’noda moliya deganda nima tushuniladi?
  1. Davlat, ma’muriy-hududiy tuzilmalar va korxonalarning pul mablag‘lari
  2. Jamg‘armalarni taqsimlashda yuzaga keladigan iqtisodiy munosabatlar
  3. Pul jamg‘armalarini taqsimlashning shakl va usullari tizimi
  4. Davlat organlarining pul yig‘ish va tarqatish bo‘yicha faoliyati
Javob

A) Davlat, ma’muriy-hududiy tuzilmalar va korxonalarning pul mablag‘lari — Iqtisodiy ma’noda moliya — pul munosabatlari, moddiy ma’noda — davlat, ma’muriy-hududiy tuzilmalar, korxona va tashkilotlarning pul mablag‘lari.

O‘zbekiston moliya tizimida markaziy o‘rinni nima egallaydi?
  1. Ommaviy moliya — davlat va ma’muriy-hududiy tuzilmalar moliyasi
  2. Xorijiy sarmoyali qo‘shma korxonalar moliyasi
  3. Jismoniy shaxslarning ixtiyoriy sug‘urta jamg‘armalari
  4. Tijorat banklari beradigan iste’mol kreditlari
Javob

A) Ommaviy moliya — davlat va ma’muriy-hududiy tuzilmalar moliyasi — Moliya tizimida markaziy o‘rinni ommaviy moliya egallaydi; uning ichida pul jamg‘armalarini bevosita tashkil qiluvchi byudjet tizimi yetakchi bo‘g‘in hisoblanadi.

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.