Fanlar / Moliya huquqi

7-mavzu

Pul tizimi va hisob-kitob munosabatlarining huquqiy asoslari

Asosiy tushunchalar

  • PulBoshqa barcha tovarlar uchun umumiy ekvivalent vazifasini bajaruvchi maxsus tovar; qiymat o‘lchovi, muomala, to‘lov, jamg‘arish vositasi va jahon puli funksiyalarini bajaradi.
  • Naqd pulsiz hisob-kitoblarBank hisobvaraqlarida yozuvlar orqali — to‘lovchi hisobvarag‘idan oluvchi hisobvarag‘iga mablag‘ o‘tkazish yoki o‘zaro talablarni hisobga olish yo‘li bilan — amalga oshiriladigan to‘lovlar majmui.
  • AkkreditivBank-emitent to‘lovchining topshirig‘i bilan, oluvchi hujjatlarni taqdim etib akkreditiv shartlarini bajarganda to‘lovni amalga oshirish majburiyatini oladigan hisob-kitob shakli.

Namuna savollar

1994-yil 1-iyulda milliy valyuta — so‘m so‘m-kuponga nisbatan qanday nisbatda muomalaga kiritilgan?
  1. 1:1000
  2. 1:100
  3. 1:10
  4. 1:10 000
Javob

A) 1:1000 — So‘m 1994-yil 1-iyulda so‘m-kuponga 1:1000 nisbatda muomalaga kiritildi va yagona milliy valyutaga aylandi.

O‘zbekiston pul tizimining elementlariga nimalar kiradi?
  1. Pul birligi, pul muomalasini tashkil etish va tartibga solish
  2. Soliq tizimi, byudjet tizimi va bank-kredit tizimi
  3. Oltin zaxirasi, valyuta kursi va inflyatsiya darajasi
  4. Tijorat banklari, fond birjalari va sug‘urta tashkilotlari
Javob

A) Pul birligi, pul muomalasini tashkil etish va tartibga solish — Pul tizimi O‘zbekiston Respublikasining pul birligini (so‘m), pul muomalasi tashkil etilishini va uni tartibga solishni o‘z ichiga oladi. («Markaziy bank to‘g‘risida»gi Qonun 32-m. 1-q.)

Naqd pulsiz pul muomalasining turlariga nimalar kiradi?
  1. Hisobvaraqlar orqali o‘tkazmalar, veksellar va bank kartalari
  2. Banknotlar, tangalar hamda esdalik tangalari muomalasi
  3. Ish haqini kassadan berish va naqd jarima to‘lash
  4. Faqat chet el valyutasidagi naqd operatsiyalar
Javob

A) Hisobvaraqlar orqali o‘tkazmalar, veksellar va bank kartalari — Naqd pulsiz muomalaning uch turi: hisobvaraqdan hisobvaraqqa o‘tkazish, veksellar kabi pul majburiyatlari va bank kartalari.

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.