Fanlar / Mulk huquqi

1-mavzu

Mulk va mulk huquqi tushunchasi va tamoyillari

Asosiy tushunchalar

  • Mulk huquqi (subyektiv ma’noda)Shaxsning o‘ziga qarashli mol-mulkka o‘z xohishi va manfaatini ko‘zlab egalik qilish, foydalanish, tasarruf etish hamda har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqi.
  • AshyoModdiy qiymatga ega, iqtisodiy munosabatlar predmeti bo‘ladigan va kishilar ehtiyojlarini qondira oladigan narsalar.
  • Tasarruf etishMulkning yuridik taqdirini belgilash: sotish, hadya qilish, ijaraga berish, garovga qo‘yish, voz kechish va h.k.

Namuna savollar

Quyidagilardan qaysi biri fuqarolik muomalasidan chiqarilgan ashyoga misol bo‘ladi?
  1. Yer osti boyliklari
  2. Ov miltig‘i
  3. Kuchli ta’sir etuvchi dori vositalari
  4. Uy-joy
Javob

A) Yer osti boyliklari — Yer osti boyliklari, suv, havo bo‘shlig‘i kabi tabiiy resurslar davlat mulki bo‘lib, muomaladan chiqarilgan; ov miltig‘i va kuchli ta’sir etuvchi dorilar — muomalasi cheklangan, uy-joy — muomaladagi ashyo (yer esa qonunda belgilangan tartibda xususiy mulk bo‘lishi mumkin).

Fuqarolik muomalasidan chiqarilgan ashyolarning asosiy huquqiy xususiyati nimada?
  1. Fuqarolik-huquqiy bitim predmeti bo‘la olmaydi
  2. Faqat notarial tartibda begonalashtiriladi
  3. Faqat meros tartibida boshqaga o‘tadi
  4. Faqat davlat ruxsati bilan sotiladi
Javob

A) Fuqarolik-huquqiy bitim predmeti bo‘la olmaydi — Muomaladan chiqarilgan obyektlar bir shaxsdan boshqasiga o‘ta olmaydi, ya’ni bitim predmeti bo‘la olmaydi; ularning turlari qonunda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘rsatiladi. (FK 82-m.)

Obyektiv ma’nodagi mulk huquqi nimani anglatadi?
  1. Mulkiy munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yig‘indisi
  2. Muayyan shaxsning egalik, foydalanish va tasarruf vakolatlari
  3. Kishining ashyoga nisbatan egalik hissi va munosabati
  4. Mulkka bo‘lgan huquqni davlat ro‘yxatiga olish tartibi
Javob

A) Mulkiy munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yig‘indisi — Obyektiv ma’noda mulk huquqi — huquq normalari yig‘indisi; muayyan subyektning vakolatlari esa subyektiv ma’nodagi mulk huquqidir.

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.