Ashyoviy huquqShaxsning ashyoga bevosita hukmronligini ta’minlovchi, barcha uchinchi shaxslarga qarshi himoyalanadigan mutlaq mulkiy huquq.
Cheklangan ashyoviy huquqMulkdor bo‘lmagan shaxsning o‘zganing ashyosiga nisbatan qonunda belgilangan doiradagi huquqi.
Operativ boshqarishDavlat muassasasining mulkdor biriktirgan mol-mulkka qonun, faoliyat maqsadi va mulkdor topshiriqlari doirasida egalik, foydalanish va tasarruf huquqi.
Namuna savollar
Ashyoviy huquq majburiyat huquqidan qanday farq qiladi?
Barcha uchinchi shaxslarga qarshi qaratilgan mutlaq huquq
Faqat aniq qarzdorga qarshi qaratilgan nisbiy huquq
Faqat shartnoma asosida vujudga keladigan huquq
Faqat davlat organlariga nisbatan amal qiladigan huquq
Javob
A) Barcha uchinchi shaxslarga qarshi qaratilgan mutlaq huquq — Ashyoviy huquqlar mutlaq: ular aniq qarzdorga emas, barcha uchinchi shaxslarga qarshi qaratilgan.
Ashyoviy huquqning «ergashish» belgisi nimada namoyon bo‘ladi?
Ashyo yangi mulkdorga o‘tsa ham servitut saqlanadi
Ashyo sotilganda servitut avtomatik bekor bo‘ladi
Servitut faqat birinchi mulkdorga nisbatan amal qiladi
Servitut ashyoga emas, shaxsga ergashib o‘tadi
Javob
A) Ashyo yangi mulkdorga o‘tsa ham servitut saqlanadi — Ergashish — ashyo boshqa mulkdorga o‘tganda ham cheklangan ashyoviy huquq (masalan, servitut) saqlanib qolishi. (FK 165-m. 2-q.)
Operativ boshqarish huquqi qaysi subyektlarga nisbatan qo‘llanadi?
Muassasalarga
Fuqarolarga
Xo‘jalik jamiyatlariga
Ishlab chiqarish kooperativlariga
Javob
A) Muassasalarga — Operativ boshqarish huquqi davlat muassasalariga mulkdor biriktirib qo‘ygan mol-mulkka nisbatan qo‘llanadi (xo‘jalik yuritish huquqi 2025-yil 8-maydan bekor qilingan). (FK 178-m. 1-q.)
Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE