Vindikatsion da’voAshyosi qo‘lida bo‘lmagan mulkdorning (yoki qonuniy egasining) uni o‘zganing qonunsiz egaligidan asl holida talab qilib olish da’vosi.
Negator da’voEgalikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan huquq buzilishlarini, ya’ni mulkdan foydalanishga to‘sqinlikni bartaraf etish talabi.
Insofli egallovchiMulk o‘ziga g‘ayriqonuniy yo‘l bilan o‘tganini bilmagan va bilishi mumkin bo‘lmagan egallovchi.
Namuna savollar
Vindikatsion da’vo nimaga qaratilgan?
Mulkni o‘zganing qonunsiz egaligidan asl holida qaytarishga
Egalikdan mahrum qilmagan to‘sqinlikni bartaraf etishga
Mulk bo‘yicha tuzilgan bitimni haqiqiy emas deb topishga
Yetkazilgan zarar qiymatini pul shaklida undirishga
Javob
A) Mulkni o‘zganing qonunsiz egaligidan asl holida qaytarishga — Vindikatsiya — qo‘lida ashyosi bo‘lmagan mulkdorning uni o‘zganing qonunsiz egaligidan asl holida talab qilib olishi. (FK 228-m.)
Quyidagilardan qaysi biri negator da’voga misol bo‘ladi?
Boshqa shaxs qarzi uchun noto‘g‘ri xatlangan mulkni ro‘yxatdan chiqarish
O‘g‘irlangan avtomobilni yangi egasidan qaytarib olish
Ijara muddati tugagach ashyoni ijarachidan qaytarish
Sotilgan tovar uchun to‘lanmagan narxni undirish
Javob
A) Boshqa shaxs qarzi uchun noto‘g‘ri xatlangan mulkni ro‘yxatdan chiqarish — Negator da’vo egalikdan mahrum qilish bilan bog‘liq bo‘lmagan buzilishni — foydalanishga to‘sqinlikni bartaraf etishga qaratilgan. (FK 231-m.)
Insofli egallovchi mulkni huquqsiz shaxsdan haq to‘lab olgan bo‘lsa, mulkdor uni qachon talab qilib olishi mumkin?
Mulk yo‘qolgan, o‘g‘irlangan yoki irodadan tashqari chiqqanda
Egallovchi narxni bo‘lib-bo‘lib to‘lagan bo‘lsa
Egallovchi mulkni bozor narxidan arzon olgan bo‘lsa
Egallovchi mulkni ro‘yxatdan o‘tkazmagan bo‘lsa
Javob
A) Mulk yo‘qolgan, o‘g‘irlangan yoki irodadan tashqari chiqqanda — Haq evaziga olingan mulk insofli egallovchidan faqat yo‘qolgan, o‘g‘irlangan yoki mulkdor irodasidan tashqari chiqib ketgan bo‘lsa talab qilinadi; tekin olingan bo‘lsa — barcha hollarda. (FK 229-m. 1-q.)
Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE