DOYSE Ochish

Fanlar / Fuqarolik huquqi

6-mavzu

Bitimlarning haqiqiy emasligi va uning huquqiy oqibatlari

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Nizoli bitimQonunda belgilangan asoslarga ko‘ra sud haqiqiy emas deb topganligi sababli haqiqiy emas bo‘ladigan bitim; uni haqiqiy emas deb topishni faqat Kodeksda ko‘rsatilgan shaxslar talab qila oladi.
  • Asoratli bitimFuqaro og‘ir holatlar tufayli o‘zi uchun o‘ta noqulay shartlarda tuzishga majbur bo‘lgan, ikkinchi taraf esa bundan foydalanib qolgan bitim; jabrlanuvchi da’vosi bilan haqiqiy emas deb topiladi.
  • Nizoli bitimSud qarori bilangina kuchini yo‘qotadigan nuqsonli kelishuv
  • O‘z-o‘zidan haqiqiy bo‘lmagan bitimSud topishini kutmay, ilk paytdanoq kuchsiz kelishuv
  • Yomon niyatli kelishuvTaraf vakilining ikkinchi taraf bilan g‘arazli til biriktirishi
  • Asoratli bitimOg‘ir holat tufayli o‘ta noqulay shartda tuzilgan kelishuv
  • AldashIkkinchi tarafda qasddan noto‘g‘ri tasavvur uyg‘otish
  • RestitutsiyaHaqiqiy emas bitim bo‘yicha olinganni bir-biriga qaytarish

Namuna savollar

Yuridik oqibat tug‘dirish niyatisiz, nomigagina tuzilgan bitim qanday huquqiy holatda bo‘ladi?
  1. O‘z-o‘zidan haqiqiy emas hisoblanadi
  2. Faqat sud qarori bilan haqiqiy emas bo‘ladi
  3. Taraflar ko‘zlagan boshqa bitim qoidalari qo‘llanadi
  4. Taraflar keyinchalik ma’qullasa, haqiqiy bo‘ladi
Javob

A) O‘z-o‘zidan haqiqiy emas hisoblanadi — Nomigagina tuzilgan bitim qalbaki bitim deb ataladi va o‘z-o‘zidan haqiqiy emas. Boshqa bitimni niqoblovchi bitim esa ko‘zbo‘yamachilik bitimidir. (FK 124-m. 1-q.)

Bitim boshqa bitimni niqoblash maqsadida tuzilgan bo‘lsa (ko‘zbo‘yamachilik bitimi), qanday qoidalar qo‘llaniladi?
  1. Taraflar haqiqatda nazarda tutgan bitimga doir qoidalar
  2. Hujjatda rasmiylashtirilgan bitimga doir qoidalar
  3. Har ikki taraf olgan narsani davlat daromadiga o‘tkazish
  4. Faqat prokuror da’vosi bilan bitimni bekor qilish qoidalari
Javob

A) Taraflar haqiqatda nazarda tutgan bitimga doir qoidalar — Ko‘zbo‘yamachilik bitimida niqoblangan, ya’ni taraflar haqiqatda nazarda tutgan bitimga doir qoidalar qo‘llaniladi. (FK 124-m. 2-q.)

Haqiqiy emas deb topilgan bitim, umumiy qoidaga ko‘ra, qaysi paytdan boshlab haqiqiy emas hisoblanadi?
  1. Bitim tuzilgan paytdan boshlab
  2. Sud qarori kuchga kirgan paytdan
  3. Da’vo qo‘zg‘atilgan paytdan boshlab
  4. Bitim bajarila boshlagan paytdan
Javob

A) Bitim tuzilgan paytdan boshlab — Haqiqiy emas deb topilgan bitim u tuzilgan paytdan haqiqiy emas hisoblanadi; faqat mazmunidan kelib chiqib, ayrim hollarda kelajak uchun bekor qilinishi mumkin. (FK 127-m.)

Bu mavzuda 58 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.