DOYSE Ochish

Fanlar / Fuqarolik huquqi

7-mavzu

Fuqarolik huquqidagi muddatlar

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Da’vo muddatining uzilishiDa’vo qo‘zg‘atilishi yoki majbur shaxs qarzni tan olganini ko‘rsatuvchi harakatlari bilan muddatning uzilishi; shundan keyin muddat yangidan boshlanadi, oldin o‘tgan vaqt hisobga olinmaydi.
  • Da’vo muddatining to‘xtatilishiYengib bo‘lmas kuch, moratoriy va qonunda sanalgan boshqa holatlarda muddat o‘tishining to‘xtab turishi; holat barham topgach muddat davom etadi.
  • Da’vo muddatiBuzilgan huquqni sud orqali himoya qilish mumkin bo‘lgan vaqt
  • Preklyuziv muddatO‘tishi bilan subyektiv huquqning o‘zi bekor bo‘ladigan davr
  • Da’vo muddatining uzilishiAvval o‘tgan vaqt bekor bo‘lib, hisob yangidan boshlanishi
  • Da’vo muddatini to‘xtatib turishYengib bo‘lmas kuch davrida o‘tmay, keyin davom etishi
  • Ishlanmaydigan kunQonunga ko‘ra dam olish yoki bayram deb belgilangan sana
  • Umumiy da’vo muddatiAlohida qoida yo‘q bo‘lsa, talablarga qo‘llanadigan uch yil

Namuna savollar

Fuqarolik qonunchiligida umumiy da’vo muddati qancha?
  1. Uch yil
  2. Bir yil
  3. Ikki yil
  4. O‘n yil
Javob

A) Uch yil — Umumiy da’vo muddati uch yil; ayrim talablar uchun qonunchilikda qisqartirilgan yoki uzaytirilgan maxsus muddatlar belgilanishi mumkin. (FK 150-m.)

Umumiy qoidaga ko‘ra da’vo muddati qaysi kundan o‘ta boshlaydi?
  1. Huquq buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo‘lgan kundan
  2. Huquqbuzarning shaxsi aniq belgilangan kundan boshlab
  3. Nizoli majburiyat yuzaga kelgan shartnoma tuzilgan kundan
  4. Da’vogar sudga ariza topshirgan kundan boshlab
Javob

A) Huquq buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo‘lgan kundan — Da’vo muddati shaxs o‘z huquqi buzilganini bilgan yoki bilishi lozim bo‘lgan kundan o‘ta boshlaydi; muayyan ijro muddatli majburiyatlarda — shu muddat tugagach. (FK 154-m. 1-q.)

Sud da’vo muddatini qanday tartibda qo‘llaydi?
  1. Nizodagi tarafning qaror chiqarilgunga qadar bergan arizasiga ko‘ra
  2. Har bir ishda o‘z tashabbusi bilan, taraflar arizasidan qat’i nazar
  3. Faqat prokurorning taqdimnomasi asosida, istisno hollarda
  4. Da’vo arizasini qabul qilish bosqichida arizani qaytarish orqali
Javob

A) Nizodagi tarafning qaror chiqarilgunga qadar bergan arizasiga ko‘ra — Da’vo muddati o‘tgan bo‘lsa ham da’vo ko‘rib chiqishga qabul qilinadi; sud muddatni faqat nizodagi tarafning qaror chiqarilgunga qadar bergan arizasi bilan qo‘llaydi va bu da’voni rad etish uchun asos bo‘ladi. (FK 153-m.)

Bu mavzuda 57 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.