Fanlar / Fuqarolik huquqi

8-mavzu

Mulk huquqi: tushunchasi, mazmuni va ashyoviy huquqlar

Asosiy tushunchalar

  • ServitutO‘zganing yer uchastkasidan (yoki boshqa ko‘chmas mulkdan) cheklangan tarzda foydalanish huquqi: o‘tish, quvur va elektr liniyalari o‘tkazish, suv ta’minoti kabi ehtiyojlar uchun belgilanadi.
  • Operativ boshqarish huquqiDavlat muassasasining biriktirilgan mol-mulkka qonun doirasida, faoliyat maqsadlari, mulkdor topshiriqlari va mol-mulk vazifasiga muvofiq egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish huquqi.
  • ServitutBegona ko‘chmas mulkdan cheklangan foydalanish huquqi
  • Ashyoviy huquqMol-mulkka bevosita hukmronlik qilishning mutlaq imkoniyati
  • Doimiy egalik va foydalanishYer uchastkasiga muddatsiz egalik qilish va foydalanish huquqi
  • Operativ boshqarish huquqiMuassasaning mulkdor topshiriqlari bilan cheklangan vakolati
  • Umrbod meros qilib qoldiriladigan egalikFuqaroning yer uchastkasiga avloddan avlodga o‘tuvchi huquqi
  • MulkdorAshyoga egalik, foydalanish va tasarruf vakolatlari sohibi

Namuna savollar

Mulk huquqi mulkdorning qaysi vakolatlaridan tarkib topadi?
  1. Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish
  2. Egalik qilish, saqlash va boshqarish
  3. Foydalanish, ijaraga berish va meros qoldirish
  4. Boshqarish, tasarruf etish va undirish
Javob

A) Egalik qilish, foydalanish va tasarruf etish — Mulk huquqi — shaxsning o‘ziga qarashli mol-mulkka o‘z xohishi bilan egalik qilish, undan foydalanish va uni tasarruf etish, shuningdek har qanday buzishni bartaraf etishni talab qilish huquqi. (FK 164-m.)

Quyidagilardan qaysi biri mulkdor bo‘lmagan shaxsning ashyoviy huquqi hisoblanadi?
  1. Servitut
  2. Mualliflik huquqi
  3. Kreditorning talab qilish huquqi
  4. Neustoyka undirish huquqi
Javob

A) Servitut — Mulk huquqi bilan bir qatorda operativ boshqarish huquqi, meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik, yer uchastkasiga doimiy egalik va foydalanish huquqi hamda servitutlar ashyoviy huquqlardir. (FK 165-m. 1-q.)

Qonunchilik yoki shartnomada boshqacha belgilanmagan bo‘lsa, mol-mulkning tasodifan nobud bo‘lish xavfi kimning zimmasida bo‘ladi?
  1. Mulk egasining zimmasida
  2. Mol-mulkdan foydalanuvchining
  3. Mol-mulkni saqlovchining
  4. Davlatning zimmasida
Javob

A) Mulk egasining zimmasida — Tasodifiy nobud bo‘lish yoki buzilish xavfi, agar qonunchilik yoki shartnomada boshqacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, mulk egasi zimmasida. (FK 175-m.)

Bu mavzuda 58 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.