Boy berilgan foydaHuquqi buzilgan shaxs huquqi buzilmaganida odatdagi fuqarolik muomalasi sharoitida olishi mumkin bo‘lgan, lekin ololmay qolgan daromadlar.
Subsidiar javobgarlikAsosiy qarzdor javobgarligiga qo‘shimcha ravishda boshqa shaxsning javobgarligi; kreditor avval asosiy qarzdorga talab qo‘yishi shart.
Alternativ neustoykaZarar yoki kelishilgan to‘lovdan birini tanlab undirish
Aralash aybMajburiyat buzilishida ikkala tarafning ham qusuri borligi
Asl holida bajarishMajburiyat predmetini aynan kelishilgandek ijro etish
Qonuniy neustoykaMiqdori normativ hujjatda belgilangan jarima yoki penya
Fors-majorFavqulodda, berilgan sharoitda oldi olinmaydigan holat
ZakalatShartnomani tasdiqlab, to‘lov hisobiga oldindan berilgan pul
Namuna savollar
Fuqarolik qonunchiligiga ko‘ra zarar haqiqiy zarar bilan bir qatorda yana nimani o‘z ichiga oladi?
Boy berilgan foydani
Ma’naviy ziyonni
Undirilgan neustoykani
Sud xarajatlarini
Javob
A) Boy berilgan foydani — Zarar — buzilgan huquqni tiklash xarajatlari, mol-mulkning yo‘qolishi yoki shikastlanishi (haqiqiy zarar) va olinishi mumkin bo‘lgan, lekin olinmay qolgan daromad (boy berilgan foyda). (FK 14-m. 2-q.)
Qonun yoki shartnomada boshqacha belgilanmagan bo‘lsa, neustoyka va zarar qanday nisbatda undiriladi?
Zararning neustoyka bilan qoplanmagan qismi undiriladi
Zarar neustoykadan tashqari to‘la hajmda undiriladi
Faqat neustoyka undiriladi, zarar undirilmaydi
Kreditor neustoyka yoki zarardan birini tanlaydi
Javob
A) Zararning neustoyka bilan qoplanmagan qismi undiriladi — Umumiy qoida — hisobga olinadigan neustoyka: zararning neustoyka bilan qoplanmagan qismi to‘lanadi. Qolgan variantlar faqat qonun yoki shartnomada nazarda tutilganda qo‘llanadi. (FK 325-m. 1-q.)
Quyidagilardan qaysi biri tadbirkorni javobgarlikdan ozod qiluvchi yengib bo‘lmaydigan kuch (fors-major) hisoblanmaydi?
Qarzdorda zarur pul mablag‘lari bo‘lmagani
Zilzila tufayli omborning vayron bo‘lishi
Sel tufayli yagona yo‘lning yopilib qolishi
Yashin urib, ishlab chiqarishning to‘xtashi
Javob
A) Qarzdorda zarur pul mablag‘lari bo‘lmagani — Shartlashuvchi sheriklar tomonidan majburiyat buzilishi, bozorda zarur tovar yo‘qligi va qarzdorda pul mablag‘lari yo‘qligi fors-major hisoblanmaydi. (FK 333-m. 3-q.)
Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE