Fanlar / Fuqarolik huquqi

14-mavzu

Qarzdor va kreditorning kechiktirishi

Asosiy tushunchalar

  • Qarzdorning kechiktirishiQarzdorning ijroni muddatida amalga oshirmasligi; u kechiktirish tufayli yetkazilgan zarar va shu davrda tasodifan yuzaga kelgan ijro imkonsizligi uchun javob beradi.
  • Kreditorning kechiktirishiKreditorning qarzdor taklif qilgan lozim ijroni qabul qilishdan bosh tortishi yoki ijro uchun zarur o‘z harakatlarini qilmasligi.
  • Qarzdorning kechikishiMajburiyatni belgilangan muddatda bajarmaslik
  • Kreditorning kechikishiTaklif qilingan lozim ijroni qabul qilishdan bosh tortish
  • PenyaKechiktirilgan har kun uchun hisoblanadigan neustoyka
  • DepozitPul yoki qimmatli qog‘ozni notariusga topshirib qarzni uzish
  • Boy berilgan foydaHuquq buzilmaganda olinishi mumkin bo‘lgan daromad
  • AybHuquqbuzarning o‘z xatti-harakatiga ruhiy munosabati

Namuna savollar

Qaysi holatda kreditor muddatni kechiktirib yuborgan hisoblanadi?
  1. Qarzdor taklif qilgan lozim ijroni qabul qilishdan bosh tortsa
  2. Qarzdor ijroni belgilangan muddatdan kech taklif qilsa
  3. Kreditor neustoyka undirish talabini kech taqdim etsa
  4. Kreditor shartnomani o‘zgartirish taklifini yuborsa
Javob

A) Qarzdor taklif qilgan lozim ijroni qabul qilishdan bosh tortsa — Kreditor qarzdor taklif qilgan lozim darajadagi ijroni qabul qilishdan bosh tortsa yoki o‘zi qilishi kerak bo‘lgan, ijro ularga bog‘liq bo‘lgan harakatlarni qilmasa, kechiktirgan hisoblanadi. (FK 337-m. 3-q.)

Qarzdor ijroni kechiktirgani tufayli ijro kreditor uchun ahamiyatini yo‘qotgan bo‘lsa, kreditor qanday huquqqa ega?
  1. Ijroni qabul qilmay, zararni to‘lashni talab qila oladi
  2. Ijroni baribir qabul qilishi va faqat penya talab qilishi kerak
  3. Qarzdordan zakalatni ikki baravar qaytarishni talab qiladi
  4. Faqat notarius orqali shartnomani bekor qila oladi
Javob

A) Ijroni qabul qilmay, zararni to‘lashni talab qila oladi — Kechiktirish oqibatida ahamiyatini yo‘qotgan ijroni kreditor qabul qilmasligi va zararni to‘lashni talab qilishi mumkin. (FK 337-m. 2-q.)

Qarzdor ijroni kechiktirgan davrda tasodifiy hodisa tufayli majburiyatni bajarish imkonsiz bo‘lib qoldi. Qarzdor kreditor oldida javob beradimi?
  1. Ha, kechiktirgan qarzdor buning uchun ham javob beradi
  2. Yo‘q, tasodif har qanday holatda javobgarlikni istisno qiladi
  3. Yo‘q, bunday holatda xavf avtomatik kreditorga o‘tadi
  4. Faqat kreditor aybdor bo‘lgan taqdirdagina javob beradi
Javob

A) Ha, kechiktirgan qarzdor buning uchun ham javob beradi — Ijroni kechiktirgan qarzdor kechiktirish tufayli yetkazilgan zarar uchun ham, kechiktirish davrida tasodifan yuzaga kelgan ijro imkonsizligi uchun ham javob beradi. (FK 337-m. 1-q.)

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.