DOYSE Ochish

Fanlar / Konstitutsiyaviy huquq

3-mavzu

Davlat suverenitetining konstitutsiyaviy asoslari

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • SuverenitetDavlat hokimiyatining mamlakat ichida oliyligi va tashqi munosabatlarda mustaqilligi; atama fransuzcha bo‘lib «oliy hokimiyat» ma’nosini beradi.
  • Xalq suverenitetiXalqning o‘z irodasini mustaqil amalga oshirish imkoniyati; davlat suverenitetidan farqlanadi.
  • SuverenitetIchkarida oliy, tashqarida mustaqil davlat hokimiyati
  • ImmunitetXorijiy davlat yurisdiksiyasiga bo‘ysunmaslik
  • Ijtimoiy davlatMuhtojlar himoyasi va farovonlikni ta’minlovchi hokimiyat
  • PoytaxtMamlakatning bosh shahri va ma’muriy markazi
  • MuddatsizlikOrganlar almashsa ham hokimiyatning uzluksiz saqlanishi
  • Davlat hududiSuveren hokimiyat tasarrufidagi quruqlik, suv, havo makoni

Namuna savollar

XVI asrda «suverenitet» tushunchasini fanga olib kirib, uni qonundan ustun turuvchi oliy hokimiyat deb ta’riflagan olim kim?
  1. Jan Boden
  2. Lassa Oppengeym
  3. Sharl Monteskyo
  4. Lorens fon Shteyn
Javob

A) Jan Boden — Suverenitet nazariyasini XVI asrda J. Boden ishlab chiqqan; L. Oppengeym keyinroq suverenitetni davlatning ichki va tashqi to‘liq mustaqilligi deb ta’riflagan.

Davlatlarning dunyoviy suverenitetini tan olish yo‘lidagi ilk qadam deb qaysi hujjat baholanadi?
  1. 1648-yilgi Vestfal tinchlik kelishuvi
  2. 1215-yilgi Erkinliklarning buyuk xartiyasi
  3. 1789-yilgi Fransiya huquqlar deklaratsiyasi
  4. 1975-yilgi Xelsinki Yakunlovchi hujjati
Javob

A) 1648-yilgi Vestfal tinchlik kelishuvi — 1648-yilgi Vestfal tinchlik kelishuvi cherkov hokimiyatiga nisbatan cheklovlarni yuridik mustahkamlab, davlatlarning dunyoviy suverenitetini tan oldi.

«Ijtimoiy davlat» tushunchasi qachon va kim tomonidan ilk bor ilmiy muomalaga kiritilgan?
  1. 1850-yilda nemis olimi Lorens fon Shteyn
  2. 1648-yilda fransuz olimi Jan Boden
  3. 1762-yilda fransuz olimi Jan-Jak Russo
  4. 1919-yilda nemis olimi Maks Veber
Javob

A) 1850-yilda nemis olimi Lorens fon Shteyn — Atamani 1850-yilda Lorens fon Shteyn kiritgan: davlat barcha tabaqalar uchun huquqlarda tenglikni ta’minlashi va fuqarolar rivojiga hissa qo‘shishi lozim.

Bu mavzuda 57 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.