Fanlar / Konstitutsiyaviy huquq

4-mavzu

Xalq hokimiyatchiligining konstitutsiyaviy asoslari

Asosiy tushunchalar

  • Bevosita demokratiyaAsosiy qarorlar fuqarolarning o‘zlari tomonidan referendum, yig‘in kabi shakllarda qabul qilinishi.
  • Vakillik demokratiyasiFuqarolarning davlat ishlarini saylangan vakillari — deputatlar va saylab qo‘yiladigan organlar orqali hal etishi.
  • Bevosita demokratiyaQarorlarni fuqarolarning o‘zlari referendumda qabul qilishi
  • Vakillik demokratiyasiDavlat ishlarini saylangan deputatlar orqali hal etish
  • MafkuraTizimga solingan g‘oyalar, qarashlar va fikrlar majmui
  • PlyuralizmSiyosiy institutlar va fikrlarning xilma-xilligi
  • Konstitutsiyaviy referendumAsosiy qonun yoki unga tuzatish bo‘yicha umumxalq ovozi
  • DemokratiyaXalq davlat ishlarini o‘zi va vakillari orqali boshqarishi

Namuna savollar

Oliy qonun chiqaruvchi organ masalani o‘z ixtiyoriga ko‘ra umumxalq ovoziga qo‘yishi yoki vakillik organlari orqali hal qilishi mumkin bo‘lgan referendum qanday ataladi?
  1. Fakultativ referendum
  2. Majburiy referendum
  3. Konstitutsiyaviy referendum
  4. Qonun ta’sis etuvchi referendum
Javob

A) Fakultativ referendum — Fakultativ referendum ixtiyoriy; majburiy referendum esa suverenitet yoki oliy organlar vakolatini o‘zgartirish kabi masalalarda o‘tkazilishi shart.

O‘zbekiston davlat mustaqilligini ma’qullash bo‘yicha referendum qachon o‘tkazilgan?
  1. 1991-yil 29-dekabrda
  2. 1991-yil 31-avgustda
  3. 1995-yil 26-martda
  4. 2002-yil 27-yanvarda
Javob

A) 1991-yil 29-dekabrda — 1991-yil 29-dekabrdagi referendumda ro‘yxatdagi saylovchilarning 94,1 foizi qatnashgan; 31-avgust — Davlat mustaqilligi asoslari to‘g‘risidagi Konstitutsiyaviy qonun qabul qilingan sana.

2002-yil 27-yanvardagi referendumda qaysi masala umumxalq ovoziga qo‘yilgan?
  1. Ikki palatali parlamentga o‘tish
  2. Davlat mustaqilligini ma’qullash
  3. Konstitutsiyani yangi tahrirda qabul qilish
  4. Prezident vakolatini 2000-yilgacha uzaytirish
Javob

A) Ikki palatali parlamentga o‘tish — 2002-yilgi referendumda ikki palatali parlament yoqlandi. 1995-yil 26-martdagi referendum — Prezident vakolatini uzaytirish, 2023-yil 30-aprel — Konstitutsiya bo‘yicha.

Bu mavzuda 56 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.