Fanlar / Konstitutsiyaviy huquq

6-mavzu

Tashqi siyosat. Mudofaa va xavfsizlikning konstitutsiyaviy asoslari

Asosiy tushunchalar

  • Milliy xavfsizlikFuqarolar huquqlari, suverenitet, hududiy yaxlitlik va barqaror rivojlanish ta’minlangan holda shaxs, jamiyat va davlatning ichki va tashqi tahdidlardan himoyalanganligi.
  • KiberxavfsizlikKibermakonda shaxs, jamiyat va davlat manfaatlarining tashqi va ichki tahdidlardan himoyalanganlik holati.
  • Huquqiy siyosatIlmiy asosli qonun orqali tabiiy haqlarni tartibga solish
  • Milliy xavfsizlikShaxs, jamiyat, davlatning tahdidlardan himoyalanganligi
  • RatifikatsiyaXalqaro shartnomani Oliy Majlis palatalari tasdiqlashi
  • DenonsatsiyaOliy Majlis palatalari xalqaro shartnomadan chiqishi
  • AnklavBoshqa davlat hududi bilan har tomondan o‘ralgan hudud
  • Tashqi siyosatXalqaro maydonda davlat funksiyalarini bajarish usullari

Namuna savollar

Konstitutsiyaviy huquq fanida «tashqi siyosat» qanday ta’riflanadi?
  1. Davlat tashqi funksiyalarini amalga oshirishning huquqiy usul va vositalari yig‘indisi
  2. Davlatning xorijdagi diplomatik vakolatxonalari va konsulliklari tizimi
  3. Xalqaro shartnomalarni tuzish va ratifikatsiya qilish tartibi
  4. Davlat chegarasini qo‘riqlash va mudofaa choralarining majmui
Javob

A) Davlat tashqi funksiyalarini amalga oshirishning huquqiy usul va vositalari yig‘indisi — Tashqi siyosat — davlatning tashqi funksiyalarini amalga oshirishning barcha huquqiy usullari va vositalari yig‘indisi; diplomatiya uning ijro vositasidir.

1975-yilgi Xelsinki Yakunlovchi akti 1970-yilgi Deklaratsiyadagi yetti prinsipga qaysi uchta prinsipni qo‘shgan?
  1. Chegaralar buzilmasligi, hududiy yaxlitlik, inson huquqlarini hurmat qilish
  2. Kuch ishlatmaslik, suveren tenglik, davlatlarning o‘zaro hamkorligi
  3. Nizolarni tinch hal etish, aralashmaslik, xalqlarning o‘z taqdirini belgilashi
  4. Majburiyatlarni vijdonan bajarish, hamkorlik, kuch bilan tahdid qilmaslik
Javob

A) Chegaralar buzilmasligi, hududiy yaxlitlik, inson huquqlarini hurmat qilish — 1970-yilgi Deklaratsiya 7 prinsipni belgilagan; Xelsinki akti chegaralar buzilmasligi, hududiy yaxlitlik va inson huquqlarini hurmat qilishni qo‘shgan.

Quyidagilardan qaysi biri O‘zbekiston tashqi siyosatining tamoyili hisoblanadi?
  1. Harbiy-siyosiy bloklardan uzoq turish
  2. Hududda xorijiy harbiy bazalarni joylashtirish
  3. Faqat ikki tomonlama aloqalar bilan cheklanish
  4. Xalqaro tashkilotlarga a’zo bo‘lmaslik
Javob

A) Harbiy-siyosiy bloklardan uzoq turish — Tamoyillar: harbiy-siyosiy blok va alyanslardan uzoq bo‘lish, hududda xorijiy harbiy bazalarga yo‘l qo‘ymaslik, ochiq va faol siyosat; ikki va ko‘p tomonlama hamkorlik rivojlantiriladi.

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.