Mehnat nizolariIsh beruvchi va xodim (yoki ularning vakillari) o‘rtasida mehnat qonunchiligi, shartnomani qo‘llash yoki mehnat shartlarini belgilash va o‘zgartirish bo‘yicha hal qilinmagan kelishmovchiliklar.
Mehnat nizolari bo‘yicha komissiyaIsh beruvchi va kasaba uyushmasi qo‘mitasi tomonidan teng sondagi vakillardan tuziladigan, yakka tartibdagi mehnat nizolarini ko‘ruvchi organ.
Mehnatni muhofaza qilishMehnat jarayonida inson xavfsizligi, hayoti, sog‘lig‘i va ish qobiliyatini saqlashga doir huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy, tashkiliy, texnik, sanitariya-gigiyena va boshqa tadbirlar tizimi.
Namuna savollar
Mehnat nizolari subyektlar tarkibiga qarab qanday turlarga bo‘linadi?
Yakka tartibdagi va jamoaviy
Da’vo xususiyatli va da’vosiz
Moddiy va nomoddiy nizolar
Ichki va tashqi nizolar
Javob
A) Yakka tartibdagi va jamoaviy — Subyektlar tarkibiga qarab nizolar yakka tartibdagi va jamoaviy bo‘ladi. Da’vo xususiyatiga ega va da’vosiz nizolar — hal etilish usuliga qarab tasnif. (MK 542-m.)
Ishga tiklash to‘g‘risidagi nizo bo‘yicha xodim sudga qancha muddatda murojaat qilishi mumkin?
Bo‘shatish buyrug‘i nusxasi topshirilgan kundan uch oy
Bo‘shatish buyrug‘i nusxasi topshirilgan kundan bir oy
Huquqi buzilganini bilgan kundan olti oy
Ishdan bo‘shatilgan kundan bir yil
Javob
A) Bo‘shatish buyrug‘i nusxasi topshirilgan kundan uch oy — Ishga tiklash nizolari bo‘yicha — buyruq nusxasi topshirilgan kundan uch oy; xodimdan zarar undirish bo‘yicha — bir yil; boshqa nizolar bo‘yicha — olti oy. (MK 560-m.)
Mehnat nizolari bo‘yicha komissiya yakka tartibdagi nizoni xodim ariza bergan kundan boshlab qancha muddatda ko‘rib chiqishi shart?
O‘n kalendar kun ichida
Uch ish kuni ichida
Bir oy ichida
O‘n besh ish kuni ichida
Javob
A) O‘n kalendar kun ichida — Komissiya yakka tartibdagi mehnat nizosini xodim ariza bergan kundan o‘n kalendar kun ichida ko‘rib chiqishi shart. (MK 551-m.)
Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE