Mehnat intizomiBarcha xodimlarning qonunchilik, jamoa kelishuvlari va shartnomasi, ichki mehnat tartibi qoidalari va mehnat shartnomasida belgilangan xulq-atvor qoidalariga majburiy bo‘ysunishi.
Oqlangan xo‘jalik tavakkalchiligiMaqsadga boshqacha erishib bo‘lmaganda xodimning majburiyatlarini lozim darajada bajargan, ehtiyotkorlik qilgan holda zamonaviy bilim va tajribaga mos harakati; moddiy javobgarlikni istisno etadi.
To‘liq moddiy javobgarlikXodimning ish beruvchiga bevosita yetkazilgan haqiqiy zararni to‘liq miqdorda qoplash majburiyati; faqat qonunda nazarda tutilgan hollarda yuklatiladi.
Namuna savollar
Quyidagilardan qaysi biri Mehnat kodeksida nazarda tutilgan intizomiy jazo chorasi hisoblanadi?
Hayfsan
Ogohlantirish
Quyi lavozimga o‘tkazish
Ta’tildan mahrum etish
Javob
A) Hayfsan — Kodeksdagi intizomiy jazolar: hayfsan, jarima va mehnat shartnomasini bekor qilish. Kodeks, qonunlar yoki intizom ustavlarida nazarda tutilmagan jazolarni qo‘llash taqiqlanadi. (MK 312-m.)
Intizomiy jazo sifatidagi jarima, ichki mehnat tartibi qoidalarida boshqacha nazarda tutilmagan bo‘lsa, qanchadan oshmasligi kerak?
O‘rtacha oylik ish haqining 30 foizidan
O‘rtacha oylik ish haqining 20 foizidan
O‘rtacha oylik ish haqining 50 foizidan
O‘rtacha oylik ish haqining 10 foizidan
Javob
A) O‘rtacha oylik ish haqining 30 foizidan — Jarima o‘rtacha oylik ish haqining o‘ttiz foizidan oshmaydi; ichki mehnat tartibi qoidalarida ellik foizgacha jarima hollari nazarda tutilishi mumkin. (MK 312-m.)
Intizomiy jazo qilmish aniqlangan kundan boshlab qancha muddatdan kechiktirmay qo‘llaniladi?
Bir oydan
Ikki haftadan
Uch oydan
Olti oydan
Javob
A) Bir oydan — Jazo qilmish aniqlangandan keyin darhol, biroq bir oydan kechiktirmay qo‘llaniladi (kasallik va ta’til davri hisobga olinmaydi); qilmish sodir etilgan kundan esa olti oydan kechiktirmay. (MK 314-m.)
Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE