Fanlar / Moliya huquqi

9-mavzu

Islom moliyasi asoslari

Asosiy tushunchalar

  • Islom moliyasiShariat qoidalariga asoslangan, foiz (ribo), noaniqlik (g‘arar) va qimorni (mayser) taqiqlovchi moliyaviy tizim.
  • SukukIslomiy obligatsiyalar; davlat va korporativ moliyalashtirish hamda xalqaro islom moliya bozorlaridan mablag‘ jalb qilish vositasi. Eng keng tarqalgan turi — sukuk al-ijara.
  • TakafulO‘zaro yordam va hamkorlikka asoslangan islomiy sug‘urta; tavakkalchilik ishtirokchilar o‘rtasida taqsimlanadi.

Namuna savollar

Islom moliyasida taqiqlangan «ribo» nimani anglatadi?
  1. Foizni
  2. Noaniqlikni
  3. Qimorni
  4. Lizingni
Javob

A) Foizni — Islom moliyasining asosiy tamoyillari: ribo (foiz) taqiqi, g‘arar (noaniqlik) va mayser (qimor) man etilishi.

Islom moliyasi instrumentlarini joriy etish O‘zbekistonga qanday imkoniyat yaratadi?
  1. Moliya tizimini diversifikatsiya qilish va xorijiy investitsiya jalb etish
  2. Soliq tizimidan butunlay voz kechib, byudjetni sukuk bilan to‘ldirish
  3. Tijorat banklarini Markaziy bank nazoratidan to‘liq chiqarish
  4. Milliy valyutani islom taraqqiyot banki valyutasiga almashtirish
Javob

A) Moliya tizimini diversifikatsiya qilish va xorijiy investitsiya jalb etish — Islom moliyasi instrumentlari moliya tizimini diversifikatsiya qilish, moliyaviy inklyuzivlikni oshirish va xorijiy investitsiyalarni jalb etish imkonini beradi.

Tovarni ustama bilan bo‘lib-bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishga asoslangan, aylanma mablag‘larni moliyalashtirishga qulay instrument qaysi?
  1. Murobaha
  2. Ijara
  3. Takaful
  4. Sukuk
Javob

A) Murobaha — Murobaha korxonalarning aylanma mablag‘larini, ijara (islomiy lizing) esa asosiy vositalarni yangilashni moliyalashtirish uchun qulay.

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.