Fanlar / Moliya huquqi

10-mavzu

Bank faoliyatini huquqiy tartibga solish

Asosiy tushunchalar

  • BankBank hisobvaraqlarini ochish va yuritish, to‘lovlar, omonatlarga mablag‘ jalb qilish va o‘z nomidan kredit berish operatsiyalari majmuini amalga oshiruvchi tijorat tashkiloti bo‘lgan yuridik shaxs.
  • Bank tizimiMuayyan davlatda mavjud bo‘lgan turli shakldagi banklar va bank institutlarining o‘zaro bog‘liq majmui.
  • Segmentlangan bank tizimiMoliya tashkilotlarining funksiyalari va operatsiyalari qonun bilan qat’iy ajratilgan bank tizimi modeli; masalan, AQSh va Yaponiyaga xos.

Namuna savollar

Jahon amaliyotida kredit tizimining qaysi uch elementi ajratiladi?
  1. Markaziy (emissiya) bank, tijorat banklari va ixtisoslashgan moliya muassasalari
  2. Markaziy bank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi va soliq organlari
  3. Tijorat banklari, fond birjalari va auditorlik tashkilotlari
  4. Davlat byudjeti, maqsadli jamg‘armalar va tijorat banklari
Javob

A) Markaziy (emissiya) bank, tijorat banklari va ixtisoslashgan moliya muassasalari — Xizmatlar xususiyatiga ko‘ra kredit tizimi markaziy (emissiya) bank, tijorat banklari va ixtisoslashgan moliya muassasalaridan (sug‘urta, jamg‘arma va boshqalar) iborat.

Moliya tashkilotlarining funksiyalari qonun bilan qat’iy ajratilgan bank tizimi modeli qanday ataladi?
  1. Segmentlangan model
  2. Universal model
  3. Bir pog‘onali model
  4. Markazlashgan model
Javob

A) Segmentlangan model — Segmentlangan model (AQSh, Yaponiya) funksiyalarni qat’iy ajratadi; universal modelda (Buyuk Britaniya) banklar har qanday operatsiyani bajarishi mumkin.

O‘zbekiston bank tizimi qaysi modelga mansub?
  1. Segmentlangan va universal modellar belgilarini birlashtiradi
  2. Faqat sof segmentlangan modelga to‘liq asoslanadi
  3. Faqat sof universal modelga to‘liq asoslanadi
  4. Bir pog‘onali davlat bank modeliga asoslanadi
Javob

A) Segmentlangan va universal modellar belgilarini birlashtiradi — Qonun operatsiyalar turlarini aniq belgilaydi (segmentlangan belgi), ammo litsenziyada kelishilgan boshqa operatsiyalarga ham yo‘l qo‘yadi (universal belgi).

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.