Xalqaro huquqDavlatlar va boshqa xalqaro huquq subyektlari irodasini muvofiqlashtirish yo‘li bilan vujudga keladigan, ular o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi shartnoma va odat normalari hamda umum e’tirof etilgan prinsiplar tizimi.
Jus cogensXalqaro hamjamiyat tomonidan undan chetga chiqish mumkin bo‘lmagan deb tan olingan imperativ norma; unga zid shartnoma haqiqiy emas.
Erga omnes majburiyatlariDavlatning butun xalqaro hamjamiyat oldidagi majburiyatlari (agressiya va genotsidni taqiqlash, qullik va irqiy kamsitishdan himoya); ularning buzilishidan barcha davlatlar manfaatdor.
Pacta sunt servandaShartnomalarga rioya qilinishi lozim degan qoida
Transmilliy huquqXalqaro va ichki subyektlar aloqada bo‘ladigan sintetik soha
Global huquqJST, XVF kabi tuzilmalarning iyerarxik normalari majmui
SuverenitetIchkarida ustunlik, tashqi aloqalarda mustaqillik xususiyati
Xalqaro odatHuquqiy majburiyat sifatida tan olingan umumiy amaliyot
Namuna savollar
Quyidagilardan qaysi biri xalqaro huquqning yordamchi manbalari qatoriga kiradi?
Xalqaro sud va arbitraj qarorlari
Xalqaro shartnoma
Xalqaro odat
Ayrim xalqaro tashkilotlar qarorlari
Javob
A) Xalqaro sud va arbitraj qarorlari — Statutning 38-moddasiga ko‘ra shartnoma, odat va huquqning umumiy prinsiplari — asosiy manbalar; sud qarorlari hamda eng malakali mutaxassislar ta’limotlari esa huquq normalarini aniqlashda yordamchi vosita hisoblanadi. (Xalqaro Sud Statuti 38-m. 1-b. «d» b.)
Xalqaro odatning subyektiv elementi — amaliyotni huquqiy majburiyat sifatida tan olish — qanday ataladi?
Opinio juris sive necessitatis
Pacta sunt servanda
Ex aequo et bono
Lex specialis derogat legi generali
Javob
A) Opinio juris sive necessitatis — Statut odatni «huquqiy norma sifatida e’tirof etilgan umumiy amaliyot» deb ta’riflaydi: obyektiv element — amaliyot, subyektiv element — opinio juris. (Xalqaro Sud Statuti 38-m. 1-b. «b» b.)
Xalqaro va milliy huquqni «hech qachon kesishmaydigan ikki doira» deb hisoblagan dualistik yondashuvning asoschisi kim?
G. Tripel
G. Kelzen
A. Zorn
A. Lasson
Javob
A) G. Tripel — XIX asr nemis olimi G. Tripel dualizm asoschisi; Kelzen xalqaro huquq ustunligi monizmi, Zorn va Lasson esa milliy huquq ustunligi monizmi vakillari.
Bu mavzuda 60 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE