DOYSE Ochish

Fanlar / Konstitutsiyaviy huquq

11-mavzu

Inson, oila, bolalar hamda yoshlar huquq va erkinliklarining kafolatlari. Gender tengligi

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Huquq va erkinliklar kafolatlariQonunda qayd etilgan huquqlardan amalda samarali foydalanish uchun yaratilgan institutsional, tashkiliy, texnik va infratuzilmaviy mexanizmlar yig‘indisi.
  • Fuqarolik jamiyatiHuquq ustuvorligi, mulk va fikrlar xilma-xilligi hamda ommaviy ishlarda aholining asl tashabbuskorligi ta’minlangan, fuqarolar boshqaradigan jamiyat.
  • Ijtimoiy ehtiyojmand toifalarParvarishga muhtoj yolg‘iz keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, muomalaga layoqatsizlar, ijtimoiy ahamiyatli kasallikka chalinganlar, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bolalar.
  • Gender tengligiXotin-qizlar va erkaklarga bir xil huquq va imkoniyatlar
  • Fuqarolik jamiyatiAholi tashabbuskorligi va huquq ustuvorligiga tayangan tuzum
  • Institutsional kafolatMas’ul organlarning qonun asosida tashkil etilgani
  • Dispozitiv normaTaqiqlanmagan har qanday usulga yo‘l qo‘yuvchi qoida
  • Infratuzilmaviy kafolatGaz, suv, elektr va internet kabi ne’matlar yaratilishi

Namuna savollar

Konstitutsiyada nima davlatning oliy maqsadi deb belgilangan?
  1. Inson huquq va erkinliklarini ta’minlash
  2. Iqtisodiy o‘sishni barqaror ta’minlash
  3. Davlat suverenitetini mustahkamlash
  4. Jamoat tartibi va xavfsizligini saqlash
Javob

A) Inson huquq va erkinliklarini ta’minlash — «Insonning huquq va erkinliklarini ta’minlash davlatning oliy maqsadi» — bu davlat hokimiyatining xalq xizmatida ekanligini bildiradi. (Konstitutsiya 54-m. 1-q.)

«Qonun bilan taqiqlanmagan har qanday ish ruxsat etilgan» prinsipi ilk bor qaysi hujjatda aks etgan?
  1. Fransiyaning Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasida
  2. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida
  3. AQShning Mustaqillik deklaratsiyasida
  4. Angliyaning Huquqlar to‘g‘risidagi billida
Javob

A) Fransiyaning Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasida — Bu prinsip ilk bor Fransiya Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasining 5-moddasida aks etgan; Konstitutsiyada u huquqlarni taqiqlanmagan barcha usullar bilan himoya qilish normasida ifodalangan.

Ichki ishlar vazirligi kabi organning qonun asosida tashkil etilgani huquq va erkinliklar kafolatining qaysi turiga misol bo‘ladi?
  1. Institutsional
  2. Huquqiy
  3. Texnik
  4. Infratuzilmaviy
Javob

A) Institutsional — Institutsional kafolatlar — huquqlarni amalga oshirishga mas’ul organlarning qonun asosida yaratilganligi; huquqiy kafolat esa huquqning qonunda mustahkamlanishidir.

Bu mavzuda 59 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.