Mehnatga oid huquq layoqatiMehnat huquqlari va majburiyatlariga ega bo‘lish layoqati; xodimda muomala layoqati bilan birga, qoida tariqasida, o‘n olti yoshdan vujudga keladi.
Ish beruvchiXodim bilan mehnat shartnomasi tuzgan tashkilot, uning alohida bo‘linmasi yoki qonunda belgilangan hollarda jismoniy shaxs.
Mehnat jamoasiIsh beruvchida mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan barcha xodimlar; ijtimoiy sheriklikdagi vakolatlarini umumiy yig‘ilish (konferensiya) orqali amalga oshiradi.
Namuna savollar
Yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning subyektlari kimlar?
Xodim va ish beruvchi
Xodim va kasaba uyushmasi
Ish beruvchi va mehnat organi
Xodim va mehnat inspeksiyasi
Javob
A) Xodim va ish beruvchi — Kodeksga ko‘ra xodim va ish beruvchi yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarning subyektlaridir; kasaba uyushmasi va davlat organlari boshqa (jamoaviy, nazorat) munosabatlar ishtirokchilari. (MK 19-m.)
Ish beruvchi tashkilotning mehnatga oid huquq layoqati va muomala layoqati qachondan vujudga keladi?
Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan
Birinchi xodim ishga olingan paytdan
Ta’sischilar ustavni imzolagan paytdan
Bank hisobvarag‘i ochilgan paytdan
Javob
A) Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan — Ish beruvchi tashkilotlarning mehnatga oid huquq va muomala layoqati ular belgilangan tartibda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan paytdan vujudga keladi. (MK 23-m.)
Tashkilot filialining (alohida bo‘linmasining) mehnatga oid huquq layoqati qachondan vujudga keladi?
Uning nizomi tasdiqlangan paytdan
Filial rahbari tayinlangan paytdan
Filialga muhr topshirilgan paytdan
Filialda jamoa shartnomasi tuzilgan paytdan
Javob
A) Uning nizomi tasdiqlangan paytdan — Tashkilot alohida bo‘linmalarining mehnatga oid huquq layoqati ularning faoliyatini tartibga soluvchi nizomlar tasdiqlangan paytdan vujudga keladi. (MK 23-m.)
Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.
DOYSE