Fanlar / Mehnat huquqi

5-mavzu

Mehnat shartnomasini o‘zgartirish va bekor qilish

Asosiy tushunchalar

  • Boshqa ishga o‘tkazishXodim ayni o‘sha ish beruvchida ishni davom ettirganda uning mehnat vazifalarini o‘zgartirish; muddatiga ko‘ra doimiy va vaqtinchaga bo‘linadi.
  • Ishdan chetlashtirishXodimni mehnat majburiyatlarini, qoida tariqasida, ish haqi saqlanmagan holda bajarishga vaqtincha yo‘l qo‘ymaslik.
  • Ishdan bo‘shatish nafaqasiShartnoma alohida asoslarga ko‘ra bekor qilinganda ishdan mahrum bo‘lish oqibatlarini yumshatish uchun beriladigan bir yo‘la pulli to‘lov.

Namuna savollar

Xodimni boshqa ishga doimiy o‘tkazishga qanday holatda yo‘l qo‘yiladi?
  1. Faqat xodimning roziligi bilan
  2. Ish beruvchi buyrug‘i bilan, roziliksiz
  3. Kasaba uyushmasining roziligi bilan
  4. Ishlab chiqarish zarurati bo‘lganda
Javob

A) Faqat xodimning roziligi bilan — Boshqa ishga doimiy o‘tkazish faqat xodimning roziligi bilan amalga oshiriladi. Roziliksiz faqat vaqtincha — ishlab chiqarish zarurati yoki bekor turib qolish sababli o‘tkazish mumkin. (MK 140-m.)

Ishlab chiqarish zarurati yoki bekor turib qolish sababli xodimni roziligisiz boshqa ishga o‘tkazish davrlari bir kalendar yilda jami qanchadan oshmasligi kerak?
  1. Oltmish kalendar kundan
  2. O‘ttiz kalendar kundan
  3. To‘qson kalendar kundan
  4. Bir yuz yigirma kundan
Javob

A) Oltmish kalendar kundan — Bunday o‘tkazish davrlari bir kalendar yil davomida jami oltmish kalendar kundan oshmasligi kerak; haq bajarilayotgan ishga qarab, biroq avvalgi o‘rtacha oylik ish haqidan kam bo‘lmagan miqdorda to‘lanadi. (MK 145-m.)

Ish beruvchi texnologik yoki tashkiliy o‘zgarishlar sababli mehnat shartlarini o‘zgartirmoqchi. U xodimni, umumiy qoidaga ko‘ra, qancha muddat oldin ogohlantirishi shart?
  1. Kamida ikki oy oldin
  2. Kamida bir oy oldin
  3. Kamida ikki hafta oldin
  4. Kamida uch kun oldin
Javob

A) Kamida ikki oy oldin — Ish beruvchi mehnat shartlarining kelgusidagi o‘zgarishi haqida xodimni kamida ikki oy oldin yozma (imzo qo‘ydirib) ogohlantiradi; xodim rad etsa, shartnoma alohida asos bo‘yicha bekor qilinadi. (MK 137-m.)

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.