DOYSE Ochish

Fanlar / Mehnat huquqi

8-mavzu

Mehnatga haq to‘lash, kafolatli va kompensatsiya to‘lovlari

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Ish haqiXodimning malakasi, ishining murakkabligi, miqdori, sifati va sharoitlariga qarab to‘lanadigan mukofot hamda kompensatsiya va rag‘batlantirish xususiyatidagi to‘lovlar.
  • Kafolatli to‘lovlarXodim mehnat majburiyatlaridan ozod qilingan yoki o‘z ixtiyoriga zid ravishda ishlay olmagan vaqt uchun o‘rtacha ish haqi yoki tarif stavkasi (maosh) miqdoridagi to‘lovlar.
  • Kompensatsiya to‘lovlariXodimning mehnat yoki boshqa majburiyatlarini bajarishi bilan bog‘liq xarajatlarini qoplash uchun belgilangan pul to‘lovlari.

Namuna savollar

Ish haqi qanday davriylikda to‘lanishi kerak?
  1. Har yarim oyda kamida bir marta
  2. Har oyda kamida bir marta
  3. Har haftada kamida bir marta
  4. Har chorakda kamida bir marta
Javob

A) Har yarim oyda kamida bir marta — Ish haqi har yarim oyda kamida bir marta, qoida tariqasida o‘n olti kundan oshmaydigan tanaffus bilan ikki qismga bo‘lib to‘lanadi; ayrim toifalar uchun oyiga bir marta to‘lash Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanishi mumkin. (MK 253-m.)

Normal sharoitda bir kunda 3 soat ish vaqtidan tashqari ishlagan xodimga qanday haq to‘lanadi?
  1. Ikki soati kamida 1,5 hissa, bir soati kamida 2 hissa
  2. Uch soatning barchasi kamida 1,5 hissa miqdorida
  3. Uch soatning barchasi kamida 2 hissa miqdorida
  4. Ikki soati oddiy, bir soati kamida 1,5 hissa
Javob

A) Ikki soati kamida 1,5 hissa, bir soati kamida 2 hissa — Ish vaqtidan tashqari ishning bir kundagi birinchi ikki soati uchun kamida bir yarim hissa, qolgan qismi uchun kamida ikki hissa miqdorida haq to‘lanadi. (MK 262-m.)

Tungi vaqtdagi mehnat uchun haq qanday miqdorda to‘lanadi?
  1. Kamida bir yarim baravar
  2. Kamida ikki baravar
  3. Kamida 1,2 baravar
  4. Kamida 1,25 baravar
Javob

A) Kamida bir yarim baravar — Tungi vaqtdagi mehnat uchun haq kamida bir yarim baravar miqdorida to‘lanadi; aniq miqdor jamoa shartnomasi yoki ichki hujjatda belgilanadi. (MK 264-m.)

Bu mavzuda 7 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.