DOYSE Ochish

Fanlar / Xalqaro ommaviy huquq

3-mavzu

Xalqaro huquqda hudud

Mashqni boshlashTelegram ilovasi

Asosiy tushunchalar

  • Davlat hududiDavlat chegarasi bilan cheklangan, davlatning to‘liq va mutlaq suvereniteti amal qiladigan quruqlik, suv (ichki suvlar va hududiy dengiz), yer osti va havo bo‘shlig‘idan iborat fazoviy makon.
  • Delimitatsiya va demarkatsiyaDelimitatsiya — chegara chizig‘ini shartnomada so‘z bilan tavsiflash va xaritaga tushirish (siyosiy-yuridik jarayon); demarkatsiya — shu chiziqni joyda chegara belgilari bilan belgilash (texnik jarayon).
  • Mutlaq iqtisodiy zonaHududiy dengizga tutash, boshlang‘ich chiziqdan 200 dengiz miligacha bo‘lgan, qirg‘oqbo‘yi davlati resurslarga suveren huquqlarga ega bo‘lgan sui generis zona.
  • AcquiescenceUzoq vaqt e’tiroz bildirmaslik orqali zimdan rozilik
  • Res communis omniumMilliy o‘zlashtirib bo‘lmaydigan, hammaga ochiq makon maqomi
  • Terra nulliusEgallash orqali o‘zlashtirish mumkin bo‘lgan egasiz yer
  • PreskripsiyaBoshqa davlat hududini uzoq, ochiq va tinch egallab turish
  • TalvegDaryo o‘zanining eng chuqur qismidan o‘tuvchi chiziq

Namuna savollar

Qo‘shni davlatlar chegara chizig‘ining o‘tishini xalqaro shartnomada so‘z bilan tavsiflab, xaritaga tushiradigan siyosiy-yuridik jarayon qanday ataladi?
  1. Delimitatsiya
  2. Demarkatsiya
  3. Redemarkatsiya
  4. Ratifikatsiya
Javob

A) Delimitatsiya — Delimitatsiya — shartnoma va xarita bosqichi; demarkatsiya esa shu chiziqni joyda chegara belgilari bilan belgilovchi texnik jarayon.

Hududiy dengiz kengligi boshlang‘ich chiziqlardan qancha dengiz milidan oshmasligi kerak?
  1. 12
  2. 24
  3. 200
  4. 3
Javob

A) 12 — Hududiy dengiz — 12 milgacha (to‘liq suverenitet, tinch o‘tish huquqi); tutash zona — 24, mutlaq iqtisodiy zona — 200 milgacha. (1982-y. BMT Dengiz huquqi konvensiyasi 3-m.)

Davlatning o‘z quruqlik va suv hududi ustidagi havo bo‘shlig‘ida to‘liq va mutlaq suvereniteti qaysi hujjatda mustahkamlangan?
  1. 1944-yilgi Chikago konvensiyasi
  2. 1967-yilgi Kosmos to‘g‘risidagi Shartnoma
  3. 1982-yilgi BMT Dengiz huquqi konvensiyasi
  4. 1959-yilgi Antarktida Shartnomasi
Javob

A) 1944-yilgi Chikago konvensiyasi — Xalqaro fuqaro aviatsiyasi to‘g‘risidagi Chikago konvensiyasi bu tamoyilni mustahkamlagan: xorijiy havo kemasi davlat ruxsati yoki shartnoma asosidagina kira oladi.

Bu mavzuda 61 ta savol bor — qolgani ilovada, har javobdan keyin izoh bilan.